Jurnalistlar qaysi davlatda qancha maosh oladi?

Jurnalistlarning maoshlari har bir mintaqada, shtatda va ishda farq qiladi. Misol uchun, mustaqil yozuvchilar milliy jurnallar uchun har bir hikoya uchun 2 dollargacha yoki internet saytlar uchun 50 dollar toʻlashlari mumkin.


Professionallar kabi yoʻlni boshlayotgan jurnalistlarga bu oson emaslikcha boʻlmaydi. Axir, ularning oyiga daromadlari juda past. Ular qiyin mehnat, uzoq mashgʻulot va faol ish qidirishni kutmoqdalar. Koʻpchilik portlovchi yangiliklarni qidirishda davlat kanallarining buyrugʻi bilan issiq joylarda ishlashlari kerak. Va faqat vaqt bilan jurnalistlar oʻz doiralarida hurmatli mavqeʼga erishishadi. Natijada ularning maosh sezilarli darajada oshadi.

Shunday qilib, ushbu sohada tan olingan va uzoq tajriba rivojlantirgan mutaxassislar oylik daromadga 3000 AQSh dollari miqdorida hisoblashlari mumkin. Ayrim chet davlatlarining nashryotlarida jurnalistlar oyiga 5000 dan 7000 dollargacha pul olishadi. Shon-sharaf va mashhurlikka erishgan yuqori darajadagi muxbirlarning oylik daromadi oyiga 30 ming dollargacha yetadi.

Harbiy muxbirning daromadi 1 dan 3 ming dollargacha. Tajribali daromad 4 ming dollar. Oyiga va maʼlum $30000 . Issiq nuqtada boʻlgan harbiy zirh oʻrtacha pul topishi 50,000 rubl. ($ 799). Old tomondagi tadbirlar joydan xabarlar Shaxsiy toʻlovlar bilan toʻlanadi.

Oʻzbekistonda “Jurnalistika, matbaa va bosma ommaviy axborot vositalari” toifasida ishlovchilarning ish haqi miqdori odatda 1 567 708 soʻmdan (eng kam ish haqi) 3 981 085 soʻmgacha boʻladi. Bu umumiy sof oylik ish haqi, shu jumladan bonuslar.

Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Kanadadagi jurnalistlar yiliga oʻrtacha 51 005 AQSh

dollari yoki oyiga 4 250 dollar olishadi.

Turkiya jurnalistlari – 336 AQSh dollari Oʻrtacha ish haqi – 329 AQSh dollari

Ish haqi TRY (turk lirasi) da toʻlanadi.

Rossiyada: Biror kishining daromadi bevosita tajriba va ish joyiga bogʻliq: kam tajribaga ega boʻlgan mutaxassislar 48 ming rubldan oladilar; reportajda ishtirok etuvchi jurnalistlar – 70 ming rubldan; federal yangiliklar teleradiokompaniyalari – kamida 35-45 ming dollarni tashkil qiladi.

Koreyaning rasmiy manbalarga koʻra, jurnalistning oʻrtacha maoshi yiliga taxminan 40 000 000 vonni tashkil qiladi. Bu taxminan 35 000 dollarga teng.

Germaniyada esa jurnalistlar, matbaa va bosma ommaviy axborot vositalarida ishlaydigan odamlarning ish haqi oraligʻi odatda 2,313 evro (eng kam ish haqi) va 4,736 evro orasida. Bu umumiy sof oylik ish haqi, shu jumladan bonuslar.

Qozogʻiztonda jurnalistlar bozorda intervyu tayyorlashadigan boʻlsa oʻrtacha toʻlov 30 000-60 000 tenge – 67-135 dollar va undan koʻp, eksklyuzivlik, foto va video kontentning mavjudligiga qarab. Tadbirlar uchun matnlarni tayyorlash bilan bogʻliq ishlar ham boshqacha toʻlanadi – 200 000 tengedan – 448 dollar va undan koʻp.

Hujjatga koʻra, New York Times muharriri oʻrinbosari yiliga 145 ming dollar, vitse-xodim esa 62 ming dollar maosh oladi. CNN muharriri 110 000 dollar va bonuslar oladi va Ayova shtatida joylashgan nashriyot Leye Enterprises Inc. gazetalar tarmogʻida ishlaydi. Yiliga 33 ming dollar boʻladi.

Global xavfsizlik ishlari faollashganiga qaramay, jurnalistika xavfli kasb boʻlib qolmoqda. Soʻnggi yillarda axborotning erkin oqimini taʼminlashda jurnalistlarning muhim roli, bunda ular duch keladigan jiddiy (eski va yangi) tavakkalchiliklar ham yaqqol namoyon boʻldi. Butun dunyoda jurnalistlar faqat oʻz ishini bajargani uchun taʼqib, qamoq, zoʻravonlik yoki oʻlimga duchor boʻlishadi.

2022 yilda 67 nafar jurnalist xizmat vazifasini oʻtayotganda halok boʻlgan. Maʻlumotlarga koʻra, 2022 yilda oʻldirilgan va qamoqqa olingan jurnalistlar sonida “keskin oʻsish” kuzatilgan. Bu oʻtgan yilga nisbatan 47 taga koʻp.

2016 yil boshidan 2020 yil oxirigacha YuNESKO 400 jurnalist qotilini qayd etgan. Oldingi besh yillik bilan solishtirganda bu raqam deyarli 20 foizga kamaydi. 2021 yilda pasayish tendentsiyasi davom etdi, unda 55 jurnalist halok boʻldi.

Shu bilan birga, jahon miqyosida jurnalistlarni oʻldirganlik uchun jazosiz qolish darajasi juda yuqori, har oʻntadan toʻqqiztasi hal etilmagan. Jurnalistlarning koʻp sonli qotilliklari qayd etilgan mamlakatlarda bunday qotilliklar uchun jazosiz qolishning yuqori darajasi ham mavjud boʻlib, bu zoʻravonlik tsiklining davom etishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratadi.

Jurnalistlarni qamoqqa olish darajasi rekord darajaga yetdi. Onlayn zoʻravonlik va taʼqiblar oʻz-oʻzini tsenzuraga va baʼzi hollarda jismoniy zoʻravonlikka olib keldi. Turli aktyorlar tomonidan namoyishlarni yorituvchi jurnalistlarga hujumlar soni ham ortib bormoqda.

Koʻplab hisobotlar va tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayol jurnalist vakillari birinchi boʻlib tahdidlarga duchor boʻlishadi.

2020 yilda YuNESKO dunyoning turli burchaklaridan kelgan 900 dan ortiq jurnalistlar oʻrtasida onlayn zoʻravonlikka duchor boʻlganliklari haqida soʻrov oʻtkazdi. 625 nafar respondent ayolning 73 foizi oʻz faoliyati davomida onlayn zoʻravonlikka duchor boʻlganliklarini bildirgan.

2016 yildan 2021 yilgacha BMT Bosh Assambleyasi, BMT Inson huquqlari kengashi, YuNESKO boshqaruv organlari va mintaqaviy organlar jurnalistlar xavfsizligi boʻyicha 28 ta rezolyutsiya va qarorlar qabul qildi. 2030 yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibi maqsadlariga erishishni baholash uchun jurnalistlar xavfsizligi indikatori joriy etildi.

Milliy himoya mexanizmlari va harakat rejalarini amalga oshirish orqali butun dunyoda jurnalistlar duch kelayotgan doimiy tahdidlarga qarshi kurash davom etmoqda. Ular milliy va xalqaro darajadagi fuqarolik jamiyati va tashkilotlarining hayotiy faoliyati bilan taʼminlanadi.