Markaziy Osiyoda iqlim integratsiyasi: yangi tashabbuslar ahamiyati

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 11-noyabr kuni Turkiyaning Antaliya shahrida boʻlib oʻtgan BMT Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasi tomonlari konferensiyasining 31-sessiyasida (COP31) nutq soʻzladi. Davlat rahbari mamlakatda iqtisodiyotni yashil texnologiyalar asosida rivojlantirishga ustuvor ahamiyat qaratilayotganini taʼkidlab, issiqxona gazlari chiqindilarini qisqartirish boʻyicha maqsadlarga muddatidan oldin erishilganini maʼlum qildi.

Soʻnggi oʻn yilda respublikada suv sarfi deyarli ikki baravarga, suv havzalaridan olinayotgan miqdor esa beshdan bir qismga kamaydi. Suvni tejovchi texnologiyalar sugʻoriladigan yer maydonlarining 60 foizida joriy etildi. Shuningdek, oʻrmonlar maydoni olti million gektarga koʻpaytirilib, uning uchdan bir qismi Orolboʻyi hududiga toʻgʻri kelishi va uch milliard dollardan ortiq investitsiya yoʻnaltiriladigan chiqindilarni boshqarish strategiyasi ishga tushirilgani qayd etildi.

Mintaqada muzliklarning erishi, suv tanqisligi va qurgʻoqchilik xavfi kuchayib borayotgani fonida Oʻzbekiston rahbari Markaziy Osiyoning iqlim integratsiyasi modelini rivojlantirish tashabbusini ilgari surdi. Bu yondashuv ekologik muammolarga qarshi birgalikda kurashish va transchegaraviy suv havzalarini boshqarishda muhim ahamiyat kasb etadi. Oʻzbekiston kelgusi yildan Orolni qutqarish xalqaro jamgʻarmasiga raislik qilishga tayyorligi bildirildi.

Taklif etilayotgan model uchta asosiy yoʻnalishni oʻz ichiga oladi. Birinchidan, Jahon meteorologiya tashkiloti koʻmagida iqlim xavf-xatarlari boʻyicha axborot almashinuvi infratuzilmasini yaratish koʻzda tutilgan. Ikkinchidan, tuproqni tiklash va chang boʻronlariga qarshi kurashishda yashil texnologiyalardan foydalanish hamda Eco Expo koʻrgazmasini doimiy investitsiya maydoniga aylantirish rejalashtirilgan. Uchinchidan, mintaqa ehtiyojlariga mos imtiyozli grantlar, moviy va arid moliyalashtirish mexanizmlarini ishlab chiqish taklif qilindi.

Ekologik taʼlim va tarbiya masalasiga ham alohida eʼtibor qaratilib, mamlakatda bolalarga bogʻchanoq tabiatni asrab-avaylash koʻnikmalari oʻrgatilayotgani aytildi. Tizimli ishlar natijasida 2050-yilga borib Oʻzbekiston aholisining toʻrtdan uch qismi tabiatni asrash boʻyicha puxta bilimga ega boʻlishi kutilmoqda. Prezident iqlim muammolarini yakka holda hal qilib boʻlmasligini taʼkidlab, barcha ishtirokchilarni ushbu modelni qoʻllab-quvvatlashga chaqirdi.

Manbalar: Kun.uz, UzA (Oʻzbekiston milliy axborot agentligi), UzA (Oʻzbekiston milliy axborot agentligi)